OECD Ülkelerinin İnsani Gelişmişlik Performanslarının Veri Zarflama Analiziyle Değerlendirilmesi

8 Aralık 2016

Hakan KILIÇ

Türkiye’nin diğer 34 ülkeyle birlikte üyesi olduğu Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü’nün (Organization for Economic Cooperation and Development, OECD) misyonu “insanların ekonomik ve sosyal refahını geliştirecek politikaları desteklemek”tir. Refahın ve insani gelişimin ana kaynaklarından biri olan üretkenlik veya rekabetsellik bir ülkede uygun bir şekilde yönetiliyorsa, orada insan refah seviyesinin yüksek olması beklenmektedir. Bu bağlamda, OECD üyesi ülkelerin örgütün misyonu doğrultusunda rekabetselliklerini ne derece insani gelişmişlik seviyesine dönüştürebildikleri irdelenmektedir. OECD mensubu toplam 35 ülke olmak üzere tüm üyelerin 2010-2015 yıllarında rekabetselliklerini insani gelişmişlik seviyesine dönüştürme performansları pencereli veri zarflama analiziyle değerlendirilmiştir. Modele girdi olarak rekabetsellikle ilişkili Dünya Ekonomik Forumu’nun (World Economic Forum) oluşturduğu yıllık Küresel Rekabetsellik Rapor’larının (Global Competitiveness Report) alt endeksleri olan temel gereksinimler, verimlilik geliştiriciler, yenilikçilik ve kapsamlılık etkenleri; çıktı olarak insani gelişmişlikle alakalı Birleşmiş Milletler Gelişim Programı’nın (United Nations Development Programme) oluşturduğu yıllık İnsani Gelişmişlik Endeksi’nin (Human Development Index) alt endeksleri olan sağlık endeksi, eğitim endeksi, gelir endeksi kullanılmıştır. Bu panel verileriyle performansın zaman içerisindeki değişimini incelemek adına, çıktı doğrultulu pencereli Charnes, Cooper, Rhodes (CCR) modeli üzerinden ilerlenmiştir. Ülkelerin büyük bir çoğunluğunun üretkenliğini insan refahına dönüştürmede verimsiz olduğu gözlemlenmiştir. Sadece 2010-2012 yıllarında Yunanistan ve 2012 yılında Slovenya’nın verimli olduğu tespit edilmiştir. Performans olarak başı çeken ülkeler Yunanistan, Slovenya, İtalya, Slovakya ve Lüksemburg’tur. Son sıralarda yer alan ülkeler ise Çek Cumhuriyeti, Kanada, Birleşik Krallık, Finlandiya ve Japonya’dır. Çek Cumhuriyeti’nin diğer ülkelere kıyasla verimi istisnai seviyede oldukça düşüktür. Türkiye, 2010 senesinde 35 ülke arasından 21. olarak başlayıp 2011-2013 senelerinde 24 ve 25.’liğe gerilemesine rağmen 2014 senesinde performasını 19.’luğa yükseltmiştir. Üretkenlik seviyesi bakımından veya insani gelişmişlik açısından sıralamaların başını çeken ülkelerin; üretkenlik seviyesi ortalama veya ortalama üstü ve insan refahı ortalama üstü olan ülkelere karşın performasları düşük çıkmıştır. Nispeten az kaynakla daha fazla verim elde eden ülkelerin performaslarını etkileyen ana faktörlerin incelenerek diğer ülkelere bu başarılı modelin sunulması önerilmektedir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir